HomeNieuwsColumnDe gemeenteraadsverkiezingen naderen, de spanning neem toe

De gemeenteraadsverkiezingen naderen, de spanning neem toe

Goede adviezen voor een succesvolle verkiezingscampagne van Marcus Tullio Cicero

Marcus Tullio Cicero
Collectie Rijksmuseum


Vrijdag 6 februari vond de zitting  van het Centraal Stembureau van Purmerend  plaats. Onder grote belangstelling van direct betrokkenen werden de lijstnummers uitgedeeld en vond voor de nieuwkomers onder de partijen een loting plaats. Zichtbaar was de stress bij deze loting, het was mij een raadsel waarom.
De winnaars van de verkiezingen mogen zich straks ‘verheugen’ maar zullen al snel zuchten over de bijbehorende vijandigheden van de verliezers. En dat is goed want democratie moet zijn prijs hebben.

De kiezers bespelen is een ambacht

Nu zijn de Partijen nog druk bezig hun programma’s op te poetsen en zich met allerlei slimmigheden of dommigheden  aan de inwoners te presenteren. Een slimme of domme campagne maakt overigens niet uit, als het maar publiciteit oplevert.

Of het aanslaat dat is de vraag? Bij de laatste gemeenteraadsverkiezingen was de opkomst nog geen 33% van de inwoners. En toen ging het nota bene over het opgaan van de gemeente Beemster in die van de gemeente Purmerend. Goede adviezen hoe je het electoraat naar de stembus krijgt is dan ook gewenst.

De oude Romeinen beheersten het spel

Nergens werd met zoveel vernuft de electorale massa zo vilein bespeeld en met vals spel bestookt als in het oude Rome. Met als hoogtepunt de periode tijdens de overgang van de Romeinse Republiek naar het keizerrijk (ca. 133-27 v.Chr.)

Ik neem u mee terug naar 64 jaar voor Christus. Toen stelde de beroemde redenaar en jurist Marcus Tullius Cicero zich kandidaat voor het consulschap van Rome. Aangenomen wordt dat hij dit deed om een staatsgreep te verijdelen maar het kan ook ijdelheid zijn geweest. Humor, scherpzinnigheid en geslepenheid waren zijn handelsmerk, kom daar nu nog maar eens om bij onze politici. Maar dit terzijde.
Consul was het hoogste bestuurlijke ambt (baan) in het oude Rome. Een consul werd door de volksvergadering van Rome gekozen door een meerderheid van de senatoren. Het idee van één staatshoofd was in Rome van toen niet acceptabel, er waren dan ook twee consuls. Om elkaar te controleren werden elk jaar twee vooraanstaande senatoren door het Romeinse volk gekozen,

Consul Cicero

Cicero was een jurist en had voordat hij consul werd weinig politieke ervaring. Zijn broer Quintus was politiek gewiekster en schreef daarom de Commentariolum Petitionis een in een brief aan Cicero verpakte verkiezingshandleiding, met tips om te winnen.

Cicero werd met behulp van de tips van zijn broer net als zijn collega Gaius Antonius ‘democratisch’ gekozen. Die andere gekozene werd door Cicero op typische Romeinse wijze (omkoperij) georganiseerd. Maar dat is een verhaal apart.

Ja, beste lezer, Cicero leerde het politieke bedrijf snel.
Zo wist Cicero als consul gesteund door Gaius Antonius een machtsgreep door Catilina (Lucius Sergius Catilina) te voorkomen. Aan het eind van het jaar werden met instemming van Gaius enkele samenzweerders zonder enige vorm van proces ter dood gebracht.
Die terechtstelling zou voor de verdere loopbaan van Cicero noodlottig blijken. In de politieke kringen werd het als een grove rechtsverkrachting aangemerkt. Maar om het verhaal niet onnodig lang te maken dit terzijde, lees hier dat verhaal.

Ik heb de beste de beste tips uit de verkiezingshandleiding van Quintus op een rijtje gezet uitgehaald. Beoordeelt u zelf maar in welke mate u als inwoner deze tips de komende maanden, weken, dagen in de praktijk ziet langskomen.

De tips van Quintus in willekeurige volgorde

  1. Wordt vrienden met de slechtsten. Quintus schreef : Dit is geheel rechtvaardig in een campagne je zult zelfs een dwaas gevonden worden als je niet omgaat met zelfs verdachte types met wie fatsoenlijke mensen normaal niet gezien willen worden.

  2. Beloof van alles, beloof wat de mensen graag willen horen.

  3. Doe alles wat publiciteit oplevert, hoe zot het ook lijkt. Bedenk slechte propaganda bestaat niet.

  4. Eis van degenen die je hielp dat ze je kandidatuur steunen.

  5. Familie boven alles. Vergeet ook je naasten en buren niet en zorg ervoor dat ze achter je staan, want bijna alle catastrofale geruchten die in omloop komen beginnen in je directe omgeving.

  6. Eis alle wederdiensten op. Nu is het moment daar waarop mensen hun (politieke) schuld aan jou moeten inlossen als ze willen dat je hun gunsten blijft verlenen.

  7. Blijf in Rome (Purmerend) tijdens de campagne ga dus niet op vakantie je hoort en ziet wat er gebeurd en kan je naar je kiezers luisteren en ze beloften doen. Die je overigens na de verkiezingen bent vergeten.

  8. Maak je vijand zwart. Het kan geen kwaad te roepen dat je tegenstanders schurken zijn en zich niet aan wetten noch regels houden.

  9. Maak indruk. Onthoudt namen en gezichten ! Niets maakt meer indruk op een kiezer dan dat een kandidaat weet wie hij is.

  10. Welsprekendheid is alles. Omdat je reputatie daarop stoelt, moet je elke toespraak houden alsof je hele toekomst ervan afhangt. Bedenk welbespraaktheid is een geweldige hulp als betrouwbare feiten ontbreken.

  11. Imago gaat voor werkelijkheid. Je moet leren slijmen en liegen. Als kandidaat moet je je kunnen aanpassen aan de mensen die je ontmoet en je uitingen op hen afstemmen.

  12. De belangrijkste en gevaarlijkste. Blijf weg van alcohol en ga niet vreemd, behalve als regel 3 van toepassing is.

Hoe het afliep met Cicero

Marcus Tullius Cicero werd dus consul maar hoe verging het hem daarna? Om een lang verhaal kort te maken, niet best.

Hoewel Cicero niet direct betrokken was bij de moord op Caesar werd de beroemde redenaar een vijand van het bondgenootschap tussen Octavianus, Marcus Antonius en Lepidus. Die namen wraak op de moordenaars van Caesar en trokken de macht naar zich toe.

Cicero was een republikein in hart en nieren en verafschuwde alleenheerschappij. Dat liet hij in woorden weten. Vooral Marcus Antonius moest het daarbij ontgelden.
Toen de drie een dodenlijst opstelden, waarop vijanden stonden die zonder vorm van proces geëxecuteerd mochten worden, zette Marcus Antonius ook Cicero hierop.

Cicero vluchtte op 7 december 43 voor Christus in zijn draagstoel, maar werd ingehaald door de soldaten van Marcus Antonius. Stoïcijns daagde hij de soldaten uit zijn keel door te snijden, wat dan ook gebeurde.

Dat was nog niet alles. Nadat hij was vermoord hakten zijn moordenaars zijn hoofd en zijn handen af. Die werden naar Marcus Antonius gestuurd. Het verhaal gaat dat diens vrouw Fulvia besloot Cicero’s tong uit te snijden en deze te doorsteken met naalden, als wraak voor alle kwade woorden die hij over haar man had gesproken.
Uiteindelijk werden Cicero’s hoofd en handen als waarschuwing aan anderen tentoongesteld op de sprekerstribune van het forum.

Tja, zo bont wordt het hier nog niet gemaakt, maar elders?

Column artikelen