De Rekenkamer Purmerend meldt door een memo aan de gemeenteraad de deelname aan het landelijke DoeMee onderzoek 2026 naar de aanpak van zorgfraude. Het DoeMee onderzoek is een initiatief van de Nederlandse Vereniging van Rekenkamers (NVR), waarbij meerdere lokale rekenkamers gezamenlijk deelnemen aan één onderzoek naar een gemeenschappelijk onderwerp.
De aanleiding voor de NVR om te kiezen voor een onderzoek naar de aanpak van zorgfraude is dat zorgfraude een veelzijdig en ernstig probleem is, variërend van administratieve fouten tot criminele opzet. Het raakt kwetsbare inwoners direct en zet de betaalbaarheid van ons zorgstelsel onder druk.
Het effectief aanpakken hiervan is complex en vereist een constante balans tussen het waarborgen van zorgkwaliteit en het handhaven van rechtmatigheid.
Het onderzoek wordt uitgevoerd door adviesbureau BMC. Voor een gedetailleerde beschrijving van het onderzoek lees HIER het Plan van aanpak DoeMee onderzoek 2026 Zorgfraude.
De centrale vragen en deelvragen
Het onderzoek richt zich op de gemeentelijke weerbaarheid tegen fraude binnen de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en de Jeugdwet, waarbij gekeken wordt naar de redelijkerwijs te verwachten effecten van maatregelen die zorgfraude preventief en repressief aanpakken.
De hoofdvragen zijn als volgt geformuleerd:
-
Hoe weerbaar zijn gemeenten en samenwerkingsverbanden tegen zorgfraude binnen de Wmo en de Jeugdwet?
-
Welke aanpak en maatregelen nemen gemeenten om zorgfraude tegen te gaan, zowel preventief als repressief, en wat zijn de redelijkerwijs te verwachten effecten hiervan?
Om deze hoofdvragen te beantwoorden, staan de volgende deelvragen centraal:
-
Wat is bekend over de redelijkerwijs te verwachten effecten van maatregelen om zorgfraude tegen te gaan.
-
Welke maatregelen nemen gemeenten (individueel of regionaal)?
-
In welke mate werken gemeenten samen om zorgfraude in het brede stelsel van de Jeugdwet en Wmo tegen te gaan?
-
Welke aanbevelingen vloeien voort uit de inzichten over effecten, genomen maatregelen en samenwerking binnen het stelsel?
Samenvatting van de onderzoek aanpak
De onderzoek aanpak is gefaseerd opgebouwd. Allereerst bestuderen de onderzoekers de literatuur en raadplegen zij een expertpanel om in kaart te brengen welke preventieve en repressieve maatregelen gemeenten theoretisch kunnen inzetten. Dit resulteert in een lijst met mogelijke theoretische en een inschatting van de redelijkerwijs te verwachten effecten daarvan.
Daarna start het veldonderzoek om inzichtelijk te maken welke maatregelen gemeenten op papier en in de praktijk hebben, al dan niet binnen samenwerkingsverbanden. Dit gebeurt in twee stappen:
-
via een documentenstudie van door gemeente aan te leveren documenten en
-
via een door de gemeente in te vullen vragenlijst. De uitkomsten voor Purmerend worden door BMC vastgelegd in een specifieke lokale ‘nota bevindingen’. Vervolgens worden alle lokale uitkomsten geanalyseerd om tot een landelijk overkoepelend eindrapport te komen.
Aanvullende verdieping rekenkamer
De mogelijkheid bestaat dat de Rekenkamer na ontvangst van de rapportage op onderdelen een verdiepend onderzoek zullen uitvoeren.
Planning
De Rekenkamer verwacht dat de rapportage van BMC begin 2027 beschikbaar is voor wederhoor. De uitkomsten verwachten we eind van het eerste kwartaal 2027 te kunnen presenteren aan de gemeenteraad.