Binnenkort gaan we naar de stembus voor de gemeenteraadsverkiezingen. Het nieuws wordt erdoor gedomineerd en je kunt erop wachten dat landelijke kopstukken lokale afdelingen helpen bij het campagne voeren alsof alles in Den Haag beslist wordt. Maar dat beeld klopt maar deels. Gemeenten spelen bij de uitvoering van Rijkstaken een steeds belangrijkere rol.
Den Haag schrijft de regels, maar het zijn steeds meer de gemeenten die ze moeten uitvoeren. Sinds 2015 dragen gemeenten de verantwoordelijkheid voor o.a. de jeugdzorg, de uitvoering van de Participatiewet en de zorg voor langdurig zieken en ouderen.
Dat zijn taken die rechtstreeks het leven van inwoners raken; van de hulp die een kind thuis krijgt, tot de ondersteuning voor mensen met een beperking, tot de voorzieningen waar ouderen gebruik van maken. Wie denkt dat gemeentepolitiek ver weg staat, vergist zich dus: nergens is politiek zó dichtbij de inwoners als in de gemeenteraad.
Tegelijkertijd zien we een opvallende en zorgwekkende ontwikkeling, namelijk de opkomst. Bij de gemeenteraadsverkiezingen daalt die al jaren, terwijl gemeenten juist steeds meer verantwoordelijkheden krijgen.
Zo was de opkomst van de inwoners in Purmerend de vorige keer krap 33%.
Gemeenteraden bestaan al eeuwen. Vroeger hielden raden zich vooral bezig met praktische zaken zoals wegen of belastingen. Tegenwoordig zijn ze het kloppend hart van de lokale democratie.
In de raadzaal worden dé beslissingen genomen over wonen, zorg, veiligheid, sportvoorzieningen en duurzaamheid. Zaken die misschien abstract klinken, maar die je dagelijks merkt.
Gekozen inwoners bepalen in de gemeenteraad of het beheer van de gemeente goed en effectief plaatsvindt en zorg draagt voor de continuïteit daarvan. De raad bepaalt hoe het geld van de gemeente wordt uitgegeven en controleert of het college van burgemeester en wethouders het door de raad vastgestelde beleid goed uitvoert.
Maar hoe goed lukt dat vertegenwoordigen?
Dat hangt ook af van wie er gaat stemmen. Hoe meer inwoners hun stem laten horen, hoe beter de raad een afspiegeling wordt van de hele stad en hoe sterker de democratie functioneert. Ieders betrokkenheid is daarvoor belangrijk, iedere stemmer dient de weg naar de stembus te vinden.
En toch blijft de opkomst bij gemeenteraadsverkiezingen vaak laag. Veel mensen denken dat hun stem toch niet uitmaakt of het gaat wel goed waarom zal ik gaan stemmen. Maar dat is een misverstand. Hoe minder mensen stemmen, hoe zwaarder de stemmen van degenen die wel stemmen tellen.
Simpel gezegd als je niet stemt, tel je niet mee. Je stem gaat niet naar een ander, hij verdwijnt gewoon. En daardoor wegen de stemmen van de mensen die wél stemmen zwaarder. Stel je voor dat 100 mensen mogen stemmen, maar slechts 50 doen dat. Dan bepalen die 50 voor iedereen hoe de gemeenteraad eruitziet.
Bovendien…wie stemt, laat zien wat zij of hij belangrijk vindt. Politieke partijen kijken na de verkiezingen altijd goed naar de uitslag. Welke onderwerpen leven er in de stad? Welke groepen inwoners laten zich horen? Als een groep thuisblijft, lijkt het alsof die geen mening heeft. Een bron van (zelfgekozen) ontevredenheid is daarmee geboren.
De democratie mag dan onder druk staan, haar waarde is groter dan ooit. En wie stemt, geeft haar de kracht die ze verdient.
Dus laat jouw stem horen.
Ga stemmen bij de gemeenteraadsverkiezingen op18 maart 2026 en maak zo het verschil.
En als je gaat stemmen dan liefst op Stadspartij-Beemster Polder Partij -lijst 1-.
