Neef Maarten net in de oppositie en nu al de kluts kwijt

Meander is een columnist die periodiek de website verluchtigt met een eigen kijk op de publiciteit. De columnist is verantwoordelijk voor de inhoud en de persoonlijke mening die hij of zij verkondigt.

Lees voor
Neef Maarten is enige maanden terug gemeenteraadslid geworden voor Krachtig Schalieveen. Zo af en toe vraagt hij mij nu, alsof ik een soort oom orakel ben, om raad. Ik schreef hier al over in een vorige bericht. Opnieuw staat hij verward, met ongekamde haren vol met vragen voor mijn neus

Nu neef Maarten meedoet aan het gemeentelijk bestuur volg ik het politieke geëxperimenteer in Schalieveen op de voet.

Door handig of onhandig optreden, het is maar hoe je het bekijkt, heeft de partij van neef Maarten het dit keer niet gered om collegepartij te worden. Een coalitie van zes partijen en vijf wethouders heeft zo in Schalieveen gestalte gekregen. Krachtig Schalieveen heeft om moverende redenen ervoor gekozen om niet mee te doen. Jammer want de partij speelde in achtereenvolgende colleges een belangrijke rol in het verwerven van prestige en aanzien, zowel lokaal als regionaal.

Handig is het dat de partij thans niet hoeft te komen met een ingrijpend bezuinigingsvoorstel, onhandig is het dat Krachtig Schalieveen een nieuw onervaren college alle ruimte moet geven. Hoewel onhandig? Was het niet voetbalfilosoof Johan Cruijff die stelde dat het soms juist slim is de bal naar de tegenstander te spelen om deze het spel te laten maken?

Neef Maarten heeft geen weet van deze hogere filosofie en zit nu in een oppositiepartij terwijl hij had gehoopt wellicht wethouder te kunnen worden. Hij vindt dat hij de competenties ervoor heeft en rekende erop dat de benodigde ervaring hem wel zou komen aanwaaien. Mis dus dit keer.

Een leidinggevende rol in het bestuur is een van de weinige vakken die geen echte opleiding of diploma’s vergen dus dat kunstje zou hem zeker moeten lukken. Alles wat je als politicus nodig hebt, zijn onwetendheid en zelfvertrouwen, dan is je succes verzekerd. Neef voldoet hier ruimschoots aan.
Gelukkig is er nimmer een tekort aan mensen die ambitieus zijn en graag actief deelnemen aan het politieke spel.
Persoonlijk fluister ik bij voorkeur in de coulissen, ervaring heeft me geleerd dat dit duidelijker wordt gehoord dan wat je op het toneel hardop zegt. Maar dit terzijde.

Neef Maarten snapt er als kersvers oppositielid momenteel geen snars meer van. Wat is het geval.
De nieuwe coalitie bestaat uit een veelheid aan partijen met meningen en belangen en heeft het coalitieprogramma door kunstmatige intelligentie laten schrijven. Onderzoekjournalisten van de lokale pers hebben dit kortelings ontdekt. Nu nog een onderzoek naar journalisten en AI, maar dat is een ander verhaal.
Het is een verklaring voor de woordenbrij met algemeenheden waaraan je qua uitvoering geen touw vast kunt knopen. Tussen de regels door wordt een uitvoeringsprogramma beloofd maar daar is het nog niet van gekomen.
Maak uit die AI woordenbrij maar eens een begroting die gekenmerkt wordt door bezuinigingen. Een begroting vol vaagheden in woorden en een niet sluitend geheel is het resultaat.

Neef stelt vast dat het college wel is gekomen met een op bezuinigen gerichte begroting, evenwel zonder met concrete reële en  structurele voorstellen te komen. Behoudens een paniekerige overkomende investeringsstop.
Het Schalieveense rapport Evenwicht door Gewicht zou nu alsnog de basis voor een begroting moeten worden voor het college, met steun van de coalitie natuurlijk.
Het college vraagt voor de zekerheid aan alle partijen in de raad -inclusief oppositie: help ons met de bezuinigingen vorm te geven. Wij weten het niet meer klinkt er tussen de regels in door.

Neef vraagt zich af wat hij moet doen als antwoord op de vraag van het college. Daarom vraagt hij mij als doorgewinterde adviseur en oplosser van onmogelijke bestuurszaken om raad.

‘Tja neef, in de eerste plaats zo werkt het dualisme nu eenmaal niet,’ begin ik. ‘De raad is een sturend orgaan. Normaliter komt het college -in dit geval- aan de hand van het rapport Evenwicht door Gewicht met concrete voorstellen. Nu moet de raad het werk van het college doen, dat is nog nergens vertoond.
Verwarrend vind ik ook dat het college aangeeft de begrotingsbehandeling te willen gebruiken om een afzonderlijk begrotingsvoorstel vorm te geven. Een begrotingsvoorstel dat nog net voor de jaarwisseling aan de gemeenteraad zal worden voorgelegd.
Hoe zit het dan met het vaststellen van de wettelijk voorgeschreven gemeentebegroting? Uiterlijk 15 november moeten alle gemeenten, dus ook Schalieveen, de begroting inleveren bij de provincie. Over welke begroting hebben we het dan in Schalieveen?’

Neef weet het niet en eerlijk gezegd ik ook niet.
Het lijkt erop dat zich hier wreekt dat in het college partijen en mensen zitten met competenties die elkaar niet aanvullen. En coalitiepartijen die fundamenteel verschillen qua opvattingen. Meng je alle kleuren door elkaar dan krijg je wit, meng je politieke kleuren met elkaar dan krijg je gewoonlijk grijs.
Het resultaat is een onduidelijke, gemankeerde met een aantal stelposten opgesierde niet reëel en structureel sluitende begroting.

Van een beetje oppositie partij mag je een constructieve inzet verwachten vindt neef. Een inzet die gericht is op het alsnog vaststellen van een echte reële en structureel sluitende begroting. Maar als iets vormloos is wat kan je er dan van maken? Dat neef Maarten in al zijn goedheid nu de kluts kwijt is begrijp ik.

‘Neef, het beste is dat je stilletjes gaat zitten afwachten wat er van die begrotingsvaststelling uiteindelijk terecht komt. Laat degenen die zich er druk over maken hun gang gaan. Ga wat zitten gamen op je smartphone. Is het resultaat uiteindelijk hetzelfde vormloze geheel of iets wat daarop lijkt, druk dan bij de stemming  op het nee knopje. Kun je je geen buil vallen als het circus zich herhaalt als net voor de jaarwisseling een wijziging van de -nog frisse- begroting aan de orde komt. Ik zie je tegen de tijd dat het zover is dan wel weer. We weten dan ook wat de  toezichthouder -de Provincie- ervan vindt. Er kan dan een heel nieuw speelveld ontstaan. Maak je nu dus niet druk.’

Voor het moment merkbaar opgelucht door deze wijze woorden toog neef Maarten weer naar huis.

Rare meisjes en jongetjes daar in Schalieveen.