Neef Maarten ontwaart paniek

Meander is een columnist die periodiek de website verluchtigt met een eigen kijk op de publiciteit. De columnist is verantwoordelijk voor de inhoud en de persoonlijke mening die hij of zij verkondigt.

Lees voor
Ik heb mijn neef Maarten niet zo vaak op bezoek gehad. Hij is inmiddels enige maanden raadslid in de gemeente Schalieveen voor de partij: Krachtig Schalieveen.
Momenteel vliegt hij van de ene informatiebijeenkomst en  werkbijeenkomst naar de andere. Agenda’s en agendawijzingen vliegen hem om de oren.
Hij heeft nog last van toneelvrees in de veronderstelling dat collega raadsleden slimmer zijn dan hij. Het is niet gemakkelijk om je plaats te vinden op een continuüm tussen bekwaam en dom. Gelukkig zit hij er namens een oppositiepartij dus hij kan de kat uit de boom kijken.

Het inwerkprogramma voor raadsleden van de gemeente Schalieveen is of was imponerend, merk ik. Momenteel houdt het nieuwbakken college van vijf wethouders, dat is gevormd door 6 partijen.  Zich bezig met echte beheer problemen en stoeit met de begroting die maar niet sluitend te krijgen is. Inmiddels zijn vrijwel alle investeringen stilgezet en komt men er ineens achter dat dat weinig financiële ruimte oplevert. Wel levert het arbeidsplaatsen op. Minder doen vraagt minder inzet van ambtelijk personeel.

Bezuinigen met oogkleppen op

Het bezuinigen op investeringen voor woningbouw en economische aantrekkelijkheid van de stad zal in Schalieveen ongetwijfeld leiden tot een slechter beheerd en minder aantrekkelijk leefklimaat. Maar wordt door de lokale machthebbers verkozen boven een verhoging van de plaatselijk belasting -de Onroerend Zaak Belasting-. Dat zou het probleem kunnen oplossen maar kom daar maar eens mee aan bij de Schalieveners. Dat instrument inzetten zou de huidige lokale machthebbers stemmen kosten bij de volgende verkiezingen.
Helaas ziet het ambtelijk personeel de bui hangen om als zondebok te worden bestempeld voor verslechtering van het leefklimaat van de stad en verlaat de gemeente Schalieveen.

Er wordt thans in Schalieveen een beleid ingezet dat bekend staat als:  achteruitboeren.

Terug naar de ervaringen van Neef. Hij heeft een uitgebreide introductie van en over de werkwijze van het gemeentelijk apparaat achter de rug, afgesloten met een diner waarbij ook de partners aanwezig mochten zijn. Goed voor de onderlinge verstandhouding,  je zit als gemeenteraadslid, of je het nu wilt of niet, met elkaar in hetzelfde schuitje. En zonder goede steun van het thuisfront is het een bijna ondoenlijke klus. Je privéleven en je (voorheen) vrije tijd wordt, als je het raadswerk serieus neemt,  ondergeschikt. Het betekent stukken lezen, vergaderen, burgers bezoeken, situaties in ogenschouw nemen. Besluiten met eigen denkkracht durven nemen.

Paniek komt op

Neef merkte tijdens het diner ook dat er allerlei aanklampingen plaatsvonden tussen gemeenteraadsleden. Vermoedelijk had dat iets te maken met de ontdekking hoe moeilijk het is een gemeente te besturen waar de krimpende financiën om een creatieve, daadkrachtige aanpak nopen met bestuurders die durf en vitaliteit uitstralen en zo eendrachtig de tering naar de nering weten te zetten.
Neef neemt zelfs enige paniek waar, hij heeft zijn ogen en oren niet in de zak.  De jongen zal het nog ver schoppen als hij het spel goed speelt, dat is me wel duidelijk. Maar ik dwaal af.

Een hersenbreker voor neef was de uitleg over de gemeentelijke financiën. Op het eerste oog staat de gemeente Schalieveen er goed voor. Er is geen echte noodzaak voor een sterk bestuur om financieel ingrijpende maatregelen te gaan nemen en er is niet echt een structureel tekort. Dat hebben vorige colleges keurig opgelost en Schalieveen daarmee veel aanzien en ook in economische zin een aantrekkelijk aanzien opgeleverd.
De werkloosheid in Schalieveen neemt af evenals de groei van het aantal bijstand cliënten, die voor rekening van de gemeente komen. Er is leegstand bij winkelpanden en ondertussen ook een explosieve woningnood. Dat wordt nog wel een graadje erger nu een groot woningbouwproject ook aan de investeringsstop is opgeofferd.

Rapport evenwicht door gewicht als leidraad

Gelukkig heeft Schalieveen geen warmtenet, dat geeft gemeenten die dat wel hebben de komende jaren nog vele hoofdbrekens. Heel verstandig wordt ingezet om de inwoners te verleiden over te stappen op warmtepompen.
Uiteraard zijn er de komende jaren wel enkele risico’s zoals de overheveling van taken zonder bijbehorende financiën van Rijk naar gemeenten. Het betreft taken in het kader van de Jeugdzorg, WMO en afromen door het Rijk van het gemeentefonds. Maar ja wat wil je zes partijen en vijf onervaren wethouders met tegengestelde electorale belangen die niet sterk kunnen besturen dat maakt het ingewikkeld. En met steun van een partij die wel wil meedoen maar geen wethouder mocht leveren en een fractievoorzitter heeft die zich altijd benadeelt voelt. Dat geeft extra complicaties.

Met een rapport in de hand genaamd: evenwicht door gewicht als leidraad wordt door het college, met omzeilen van het dualisme, de gemeenteraad gevraagd een wensenlijstje op en vast te stellen waarop kan worden bezuinigd. Zo, heel slim of sluw het is maar hoe je het bekijkt, zoveel mogelijk partijen medeplichtig te maken aan de gevolgen van een zwak bestuur.

‘Beste Neef, hebben ze het in die leerwerkbijeenkomsten die veel tijd en energie van je vergen ook over het dualisme gehad? Zo niet naar ik bespeur, vraag er dan eens naar en kijk wie er benauwd om zich heen beginnen te kijken.’

Vol met vragen en wijsheden ging neef naar huis, ik wacht zijn volgende bezoek af.