
Democratie komt van het Griekse woord Demos(volk) en Kratos(heerschappij) wat samengevoegd ‘Demoscratos’ volksheerschappij betekent. Het volk heeft het voor het zeggen. Wij kennen het als het systeem waar burgers beurtelings regeren en geregeerd worden. In de Van Dale staat het omschreven als een staatsvorm waarin het volk door vertegenwoordigers zichzelf regeert en vrijuit zijn wensen en mening kan uiten.
Volksvertegenwoordiging
Om de democratie zuiver te houden is het van belang dat alle regels bekend zijn. In ons land wonen meer dan zestien miljoen mensen die allemaal hun eigen opvattingen hebben over wat er zou moeten gebeuren. Zo maar een keer met z’n allen bij elkaar gaan zitten om daar over te praten en besluiten te nemen is onmogelijk.
Omdat we niet met z’n allen tegelijk het land of de gemeente kunnen besturen, kiezen we volksvertegenwoordigers. Op landelijk niveau zijn dat de leden van de Eerste en Tweede Kamer, op gemeentelijk niveau wordt het democratisch gekozen bestuur gevormd door de gemeenteraad en in de provincie door Provinciale Staten.
Gemeenteraad
Kaderstelling gebeurt door de gemeenteraad, uitvoering door het College van burgemeester en wethouders. De gemeenteraad is het hoogste bestuur van de gemeente en vertegenwoordigt het volk van de gemeente. Zij controleert of burgemeester en wethouders hun werk goed doen en adviseert de wethouders. Ook zet de gemeenteraadraad het beleid in hoofdlijnen uit. Democratie is veel overleg en de besluitvorming kost veel tijd.
Controlerende rol van de gemeenteraad
Sinds 7 maart 2002 heeft Nederland een duaal stelsel. Dit houdt in dat de gemeenteraad en het college van burgemeester en wethouders duidelijk gescheiden rollen hebben. De gemeenteraad besluit over het beleid van de gemeente en controleert of het beleid goed wordt uitgevoerd door burgemeester en wethouders en adviseert daarbij.
De Instrumenten (middelen) die de gemeenteraad daarbij kan gebruiken zijn:
-
Een amendement (voorstel tot wijzigen van een raadsvoorstel)
-
Een motie (een uitspraak/verzoek van de raad aan het college om iets te doen/te laten)
-
Mondelinge (vragenhalfuur in de raad)of schriftelijke vragen
-
Een initiatief voorstel (een raadslid legt zelf een eigen onderbouwd voorstel voor aan de raad)
-
Interpellatie (een raadslid kan het college van B&W schriftelijk aanspreken op een actuele kwestie of beleid)
-
Recht op onderzoek, recht op ambtelijke bijstand