Welzijn en zorg Welzijn
Home Nieuws Welzijn Stad voor steeds minder mensen toegankelijk

Stad voor steeds minder mensen toegankelijk

Steeds minder mensen kunnen deelnemen aan het stedelijk leven. Een woning kunnen zij niet meer vinden of betalen en tal van voorzieningen in de stad zijn voor hen ontoegankelijk. Ook beschikken steeds minder mensen over vervoer om werk of medische voorzieningen te bereiken. Dit concludeert de Raad voor leefomgeving en infrastructuur (Rli) in zijn advies ‘Toegang tot de stad’ dat op 1 oktober 2020 is aangeboden aan de ministers van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties respectievelijk van Infrastructuur en Waterstaat. De raad vindt dat de toegang tot Nederlandse steden voor alle burgers beter gewaarborgd moet worden.

Toegang tot wonen, publieke voorzieningen en vervoer neemt af

Het geconcentreerde aanbod van werk, onderwijs, zorg en vertier trekt mensen naar de stad. Om toegang tot het stedelijk leven te hebben moet je in de nabijheid kunnen wonen, gebruik kunnen maken van publieke voorzieningen en je kunnen verplaatsen. Dat lukt steeds minder mensen. Wonen in de stad wordt steeds duurder; dat geldt zowel voor huur- als koopwoningen. Bovendien is fors bezuinigd op publieke voorzieningen als zorg, bibliotheken, sport en welzijnscentra. En vervoer, om bijvoorbeeld naar werk, school of het ziekenhuis te gaan, is voor veel mensen te duur of tijdrovend. Hierdoor neemt de toegang tot de stad voor steeds meer mensen af.

Steeds meer mensen in de knel

Voor drie groepen mensen wordt de stad ontoegankelijker. De eerste groep bestaat uit kwetsbare mensen met bijvoorbeeld een laag inkomen of een lichamelijke of geestelijke beperking. Daarnaast zijn er de ‘nieuwe kwetsbaren’: mensen met middeninkomens die wel zelfredzaam zijn, maar toch moeilijk toegang tot het stedelijke leven krijgen. Dit geldt bijvoorbeeld voor flexwerkers die geen hypotheek kunnen krijgen en steeds hogere huren moeten betalen óf steeds langere reizen moeten maken om werk en gezin te combineren. De nieuwe kwetsbaren zijn een zeer gevarieerde groep mensen: taxichauffeurs en schoonmakers, zorgpersoneel en politieagenten, journalisten en accountmanagers. De derde groep bestaat uit mensen die graag samen in de stad een initiatief willen ontplooien, maar die daarvoor geen plek vinden of tegen allerlei regels aanlopen. Het zijn mensen die bijvoorbeeld wooninitiatieven willen ontwikkelen, of een buurtrestaurant of leeszaal willen starten.

Meer oog voor de burger via een toegankelijkheidstoets

De Rli pleit er voor dat zowel rijksoverheid als de gemeenten in hun beleid meer dan nu denken vanuit de positie van verschillende groepen mensen in de samenleving. Overheden moeten zich de vraag stellen: wat is de invloed van bijvoorbeeld onze ruimtelijke plannen op de toegankelijkheid van de stad? Hoeveel geld en tijd moeten mensen hebben om deel te kunnen nemen aan het stedelijk leven? De huidige verschillen tussen groepen burgers in toegang tot de stad zijn naar het oordeel van de Rli ongerechtvaardigd. De raad stelt daarom voor om bij nieuw stedelijk beleid een ‘toegankelijkheids­toets’ uit te voeren.

Breed pakket aan maatregelen nodig

Om de toegang tot de stad voor burgers te verbeteren adviseert de raad een breed pakket aan maatregelen, waaronder:

  • Ondersteun burgerinitiatieven die de toegang tot de stedelijke samenleving verbeteren.

  • Investeer in publieke voorzieningen, zoals sportvelden, bibliotheken, pleinen en straten.

  • Benut de bestaande woningvoorraad beter, onder andere door de kostendelersnorm (vroeger de ‘voordeurdelersnorm’) voor bijstandsgerechtigden te herzien, die in zijn huidige vorm leidt tot dakloosheid van met name jongeren en de doorstroming in de sociale huursector beperkt.

  • Ga ongecontroleerde prijsstijgingen in de huursector tegen door een mix van fiscale maatregelen voor particuliere verhuurders die voor meer stabiliteit in de prijzen zorgen.

  • Ga uit van de feitelijke vervoersmogelijkheden van mensen, door onder andere te kijken naar kosten, benodigde vaardigheden en daadwerkelijk gebruik. Een richting daarvoor is de zogenaamde ‘15-minutenstad’, met extra aandacht voor ov, voetgangers en fietsverkeer.

Ga naar advies: Toegang tot de stad: hoe publieke voorzieningen, wonen en vervoer de sleutel voor burgers vormen

Download advies: Toegang tot de stad: hoe publieke voorzieningen, wonen en vervoer de sleutel voor burgers vormen (pdf, 5Mb)

Welzijn artikelen

Vervoerregio Amsterdam investeert 235 miljoen euro extra

Vervoerregio Amsterdam investeert 235 miljoen euro extra om Amsterdam en omliggende regio klaar te stomen voor de toekomst. Investeringen in verkeersveiligheids- en ov-projecten, zero...

Provincie onderzoekt beter OV tussen Amsterdam, Zaanstad en Purmerend

De provincie Noord-Holland onderzoekt samen met de Vervoerregio Amsterdam of de huidige busverbindingen tussen Amsterdam, Zaanstad en Purmerend de komende 20 jaar voldoende capaciteit...

Werkgeversafspraken over spreiden werktijden en vervoer

‘Hyperspits behoort meer en meer tot verleden’. Ruim 20 grote organisaties in Metropoolregio Amsterdam ondertekenen werkgeversverklaring: spreiden van werktijden en vervoermiddelen tijdens en na...

Doorfietsen in Noord-Holland

De provincie Noord-Holland werkt aan één groot netwerk van aaneengesloten fietspaden. Steeds meer Noord-Hollanders kiezen voor de (elektrische) fiets als zij naar hun werk reizen...

Meer slagkracht regio’s voor oplaadpunten elektrisch rijden

De overheden die zijn verenigd in MRA-Elektrisch (MRA-E) gaan samen met het Rijk zorgen voor voldoende oplaadpunten voor het groeiende aantal elektrische auto’s. De...

Onderzoek: Slim parkeerbeleid biedt ruimte voor woningen en groen

Als gemeenten bij nieuwbouwplannen alternatieven voor autobezit bieden en een strenger parkeerbeleid voeren, zijn er minder parkeerplaatsen nodig in stedelijke gebieden. De ruimte die dan...

Raad van State: wetsvoorstel differentiatie van parkeertarieven via uitstoot nutteloos

De Afdeling advisering van de Raad van State heeft advies uitgebracht over het wetsvoorstel dat de  Gemeentewet wijzigt in verband met de ‘differentiatie van...

A8 richting Amsterdam afgesloten voor groot onderhoud; 12 juli tot 11 augustus 2020

In opdracht van Rijkswaterstaat voert Boskalis van zondag 12 juli tot dinsdag 11 augustus groot onderhoud uit aan de snelweg A8. Tussen de N246...