Op deze website gebruikt de StadspartijPurmerend.nl cookies en vergelijkbare technieken om de website goed te kunnen laten werken en om te analyseren hoe de website wordt gebruikt.

Als u op de knop Accepteren klikt gaat u hiermee akkoord. Wilt u dit liever niet, dan kunt u uw cookie instellingen in uw webbrowser wijzigen. Zie voor meer informatie onze privacy- en cookieverklaring

PietenSint
Zo dat zit erop. De echte Zwarte Piet is weer veilig in Purmerend aan land gestapt. Met in zijn gevolg een wat van de voorgrond verdrongen figuur. Deze is duidelijk als katholieke bisschop herkenbaar aan zijn mijter, staf, mantel en daaronder de veelbezongen tabberd. Dit was tot voor kort de hoofdfiguur in het elk jaar weer opgevoerde historische sprookje van Sinterklaas en Pieterman knecht
Het debat over wie de belangrijkste van de twee is wordt thans traditioneel voornamelijk bepaald door Randstedelingen en gekoppeld aan een grote missiedrang om de sprookjesmythe van Zwarte Piet te vermengen met het slavernijverleden.
Tja dat is weer eens wat anders. Er was eens een tijd dat protestanten vielen over de katholieke figuur van Sinterklaas, maar die discussie is inmiddels verstomd, daarom noem ik het alleen nog als een terzijde.

De echte Sint-Nicolaas door de eeuwen heen

Om de Sint de ereplaats te geven die hij verdient zet ik hem in dit stukje proza in het zonnetje.
Vaag wordt wel eens een toespeling gemaakt op de relatie tussen de sprookjes-Sinterklaas en de echte Sint-Nicolaas.
De ‘echte’  uit overlevering bekende Turkse Sint-Nicolaas of Nicolaas van Myra werd ca. het jaar 270 geboren in Patras in Klein-Azië. Nicolaas van Myra zou zijn gestorven op 6 december in het jaar 343. Dat later ook om duistere redenen de Naamdag van de heilige werd.

Historisch bewijs over het leven van Nicolaas van Myra is evenwel nooit gevonden. Wel zijn er aan hem toegeschreven menselijke resten (eerstegraads relieken) uit die tijd bekend. Een botfragment dat sinds de elfde eeuw als relikwie van de heilige werd aangezien is recentelijk gedateerd op de vierde eeuw, wat het bestaan van Sint-Nicolaas zou kunnen bevestigen. Een relatie tussen deze Turkse bisschop en zijn leven in Spanje is overigens onbekend

Wortels Sinterklaas

Sint Nicolaas was weliswaar een bisschop, maar dat betekent niet dat het sinterklaasfeest stamt uit een katholieke traditie. In de legendevorming wordt gesproken over een relatie met een heidens midwinterfeest. Sinterklaas zou zelfs ontleend zijn aan een Germaanse oppergod.
Het meer geloofwaardige verhaal wil dat in 1087 zeelieden uit Bari (Italië) naar Myra togen om het lichaam van Nicolaas uit zijn graf te roven. Ze weerstonden zeerovers, bedreigden en bedrogen de geestelijken die het lichaam bewaarden en de inwoners van Myra en wisten zo uiteindelijk de relieken te roven en naar Bari te brengen.
Bari zat op dat moment in een economische crisis en had dringend nieuwe inkomsten nodig. En zoals dat toentertijd wel meer gebeurde was een status als pelgrimsoord een uitgelezen middel om stadspromotie te plegen en zo vele toeristen naar de Bari te lokken.
De vele wonderverhalen die als reclame over hem werden verspreid deden vervolgens het bezoekers aantrekkende werk en maakten hem tot beschermheilige van alle mogelijke groepen in de samenleving: Kinderen, schippers, scheepsbouwers, vissers, gevangenen, ten onschuldig veroordeelden, advocaten, deurwaarders, bankiers, dokwerkers, graanhandelaars, kuipers, wijnhandelaars, schilders, parfumeurs, apothekers, bakkers, geestelijken, vrijers, kooplieden. Veel havensteden hebben Sint-Nicolaas als beschermheilige: Amsterdam, Kampen, Sint-Niklaas, Bari, Aberdeen.
Sinterklaas krijgt huidige vorm
Ten onrechte denkt men vaak dat de tegenwoordige Sinterklaasviering een eeuwenoude traditie is. Niets is minder waar. Veel elementen van het huidige sinterklaasfeest hebben pas in de loop van de 19e eeuw vorm gekregen.
Het sinterklaasfeest was in den beginne niet erg succesvol. Een creatieve geest bedacht daarop Zwarte Piet als knecht van de goedheiligman. Volgens de overlevering zat Jan Schenkman er achter, hij was tot 1849 onderwijzer aan zijn particuliere school op de Anjeliersgracht.
Jan Schenkman blies op zijn creatieve manier het toentertijd kwijnende sinterklaasfeest in 1850 nieuw leven in.
Hij gaf het  sinterklaasfeest voor het eerst een samenhangend verhaal, in een prentenboek uit die tijd is dat weergegeven. In zijn boekje Sint-Nikolaas en zijn knecht (Amsterdam, 1850 en herdrukken tot in 1907) verwerkte hij bekende elementen als het paard, het rijden over de daken, het schenken van cadeaus (óf krijgen van de roe) via de schoorsteen en Sints komst uit Spanje. Hij voerde echter ook nieuwe elementen in: de stoomboot waarmee Sint-Nicolaas in Amsterdam aankomt en de bijfiguur van een zwarte page. Hij nam als figuurlijk voorbeeld de gapende Moor die als uithangbord hing boven een apotheek. Dat dit iets met slavernij te maken zou hebben kwam bij Jan Schenkman niet eens op. Hij dacht slechts aan die blije kindergezichtjes.
Van Zwarte Piet zul je dan ook geen relikwieën vinden hoeveel pogingen om ze te vinden ook worden gedaan. Of het moeten de oerboekjes van Jan Schenkman zijn.

Het heden ten dag uitgroeien van de sprookjesfiguur Zwarte Piet tot een nationaal symbool tegen uitbuiting, verdrukking en ontmenselijking bewijst maar weer eens hoe leerzaam het inspiratievolle sprookje van Zwarte Piet en Sinterklaas door de eeuwen heen is.
Hulde aan meester Jan Schenkman die aan de wieg stond van deze feestelijke fictie.

foto Meander


Nieuws Algemeen

Laatste nieuws

Burgemeester stelt upgrade Coffeeshopbeleid voor

Het coffeeshopbeleid van de gemeente Purmerend, de Nota Coffeeshops 1997 Purmerend, is voor het eers...

Minister grijpt in op tariefstelling warmtebedrijven

Minister Wiebes heeft de Tweede Kamer geinformeerd over onderzoek naar de tarieven die warmtebedrijv...

Nieuwe cijfers Waarstaatjegemeente cultuur, sport, onderwijs

Gemeentelijk dataplatform Waarstaatjegemeente heeft een nieuw dashboard over cultuur en sport. Daari...

Bomen in Purmerend in nood

Purmerend wordt geconfronteerd met grote problemen in het bomenbestand. Sinds 1960 is de stad enorm ...

Groenonderhoud 2020 Wheermolen en Weidevenne anders georganiseerd

Wethouder Tijmstra heeft middels een brief de raad geïnformeerd over wijziging in de uitvoering van...

Provincie start vervanging openbare verlichting door ledverlichting

De provincie Noord-Holland vervangt in 2020 ruim de helft van haar openbare verlichting door ledverl...

Aandeel betaalbare huur- en koopwoningen daalt in Regio Amsterdam

De mogelijkheden voor het vinden van betaalbare woonruimte in de Metropoolregio Amsterdam (MRA) zijn...

Milieudefensie: houtmisbruik dreigt

Nederland moet geen biomassacentrales meer bouwen, omdat onvoldoende brandstof beschikbaar is. Dat c...

Uitreiking Oorkondes Materialenpaspoort aan o.a. Beemster en Purmerend

Wethouders Mario Hegger (Purmerend) en Jos Dings (Beemster) ontvangen de oorkonde uit handen van wet...

Overeenkomst voor 57 sociale huurwoningen aan Gorslaan

Het college van burgemeester en wethouders heeft afspraken gemaakt met Pakhuis Real Estate voor het ...

Noord-Hollandsch kanaal 200 jaar

Verborgen in het landschap van Noord-Holland ligt een verkeersader van 80 kilometer. De aanleg hierv...

Sterke groei inwoners in gemeenten rondom Amsterdam

Het aantal inwoners van de Metropoolregio Amsterdam is in 2019 met bijna 30.000 gegroeid tot 2.480.3...
Column

Column Artikelen

VOC-mentaliteit in een hedendaags jasje

Bus boven: Dinkey Toys, made in EnglandBus onder: SM, made in ChinaOpwinding over de Chinezen die on...

Van Kerstman naar Vadertje Tijd

Na Sinterklaas en niemandsland is het de tijd voor de Kerstman. Opnieuw een sprookjesfiguur een met ...

Niemandsland zet je helaas aan het denken

Zo, Zwarte Piet en Sinterklaas zijn weer voor een jaartje terug in hun sprookjesboek. Nu verkeren we...

Zwarte Piet en Sinterklaas

Zo dat zit erop. De echte Zwarte Piet is weer veilig in Purmerend aan land gestapt. Met in zijn gevo...

Algemene beschouwingen Stadspartij bij de begroting 2020 - 2023

Hieronder de bijdrage van de Stadspartij zoals ingesproken door fractievoorzitter Bert Meulenberg ...

Bezint eer ge begint

Het populairst in de media is thans de onrust en de hier en daar zelfs waarneembare paniek over het ...

Buurman Jaap over de pensioenen -maar niet heus-

“Hallo Meander hoe gaat het met je?” Ik kijk op en zie buurman Jaap. Hij is 92 jaar en woont in ...

Ohoebruno is klaar met zijn onderzoek naar de klimaatperikelen

“Zo beste Meander dat was me wel zo uitgebreid een hele uitzoekerij met dat klimaatgedoe”. Dat z...

Emoties bij Ohoebruno en Louise Wielewaal over biomassacentrales

Vrolijk babbelend vliegen Marcel Meeuw en Ohoebruno naar het oosten van het land. Ze zijn op zoek na...

Ohoebruno neemt zijn vriend Marcel Meeuw mee

Gebrom en gekrijs afgewisseld met gewapper van vleugels. Ik schrik op van het geluid en ontdek een l...

Ohoebruno over klimaat, fossiele brandstoffen en energieopwekking

“Daar ben ik weer”, ik schrik wakker van de begroeting van Ohoebruno. Ik had hem zo laat op de a...

Ohoebruno spreekt met Salomon Corvus over de aarde

“Hallo beste vriend’’, hoor ik wandelend over het Eendenlaantje. Op zijn gemak staat Ohoebruno...