Geschreven door Bert Meulenberg | 25 april 2009

Woningcorporatie Wherestad kondigde afgelopen week haar grootschalige stadsvernieuwingsprojecten in Purmerend aan. De geplande stadsvernieuwing is zeer ingrijpend en komt voor de bewoners volkomen uit de lucht vallen. 150 laagbouwwoningen aan de Planetenstraat, Kometenstraat, Meteorenweg en Orionweg zullen ten prooi vallen aan de sloophamer. Voor de bewoners, die inmiddels door Wherestad per brief op de hoogte zijn gesteld, kwam de mededeling als een donderslag bij heldere hemel. Sommige huurders wonen er al dertig jaar of langer. Naast de laagbouwwoningen en de zes flats die nu al worden gesloopt, gaan de flats in de Wheermolen-Oost, onder meer aan de Citerstraat en de Gouwzeestraat, vanaf 2016 tegen de vlakte. Naast de voornoemde sloopplannen worden een niet nader genoemd aantal woningen te koop aangeboden. De kosten voor dit project zijn dusdanig hoog dat Wherestad zich beraadt op een fusie met een andere woningstichting.

De Stadspartij is, vanwege de aanhoudende woningnood in Purmerend, tegen het slopen van woningen in de sociale huursector. Het woningtekort vooral voor starters is op dit moment een groot probleem. Sloop is pas gerechtvaardigd op het moment van leegstand of als de veiligheid in het geding komt. Een andere vraag die de Stadspartij bezighoudt is wat er terugkomt na deze kaalslag in het woningbezit van Wherestad. Hoe groot is het percentage sociale huurwoningen na het voltooien van dit project? Woningbouwcorporaties zijn in beginsel opgezet om zich te richten op het bouwen, beheren en verhuren van woningen zonder winstoogmerk. Veel woningbouwcorporaties waren oorspronkelijk verenigingen, de zogenaamde woningbouwverenigingen. Er waren ook corporaties in de vorm van vennootschappen en stichtingen. De termen woningbouwvereniging, woningstichting en woningcorporatie werden door de burgers onder één noemer geplaatst. Juridisch is er echter wel verschil; bij een vereniging wordt het bestuur uit de leden gekozen en bij de andere vormen is dat niet zo.

Sinds de jaren ‘90 zijn veel woningbouwcorporaties verzelfstandigd. In 1993 werd dit geregeld in de wet Besluit Beheer Sociale Huursector. De overgang van vereniging naar stichting of corporatie hield in dat het bestuur niet meer door de leden werd gekozen en gecontroleerd. Corporaties kregen een niet-gekozen raad van toezicht en er bleef landelijk toezicht. Woningbouwcorporaties zijn meer gaan optreden als projectontwikkelaars. Je ziet bij Wherestad ook een duidelijke verschuiving naar vastgoedbeheer in de plaats van het maatschappelijk orgaan waar woningbouwcorporaties in eerste instantie voor zijn opgericht; het bouwen, beheren en verhuren van woningen zonder winstoogmerk.

De nieuwe aangestelde directeur van Wherestad, Aart Slot, die de voormalige directeur, Tonnie Oud, opvolgt, is afkomstig uit de vastgoedwereld. Tijdens het wijkbezoek van de gemeenteraad aan Wheermolen in oktober 2008 gaf Slot al aan geen voorstander te zijn van het realiseren van tijdelijke jongerenwoningen. Mogelijk een teken aan de wand voor de ontwikkeling van het woningaanbod van Wherestad in de toekomst.

In de gemeenteraadsvergadering van 23 april kwam de Socialistische Partij (SP) met een motie om de samenwerking met Wherestad te verbreken. De Stadspartij is geen voorstander van het verbreken van samenwerking tussen gemeente en woningbouwverenigingen. Een gemeente als Purmerend kan niet zonder grote woningbouwverenigingen en de samenwerking stoppen is daarom niet verstandig.

Gemeenten en woningbouwverenigingen zijn tot elkaar veroordeeld in een goede en constructieve samenwerking. De Stadspartij vindt dat een woningbouwcorporatie maatschappelijk verankerd moet zijn en zich aan de doelstellingen moet houden waar ze oorspronkelijk voor zijn opgericht. Het is een wettelijke plicht voor woningbouwcorporaties om te zorgen voor goede en betaalbare woningen voor lagere inkomensgroepen.

De Stadspartij zal de ontwikkelingen van de wijk Wheermolen en Wherestad om deze redenen dan ook met argusogen blijven volgen. Het is voor de Stadspartij van het grootste belang dat er goede en betaalbare woningen voor handen blijven voor de lagere inkomensgroepen, starters, jongeren en senioren.

Geschreven door Meander | 18 april 2009

In de media duiken de laatste tijd berichten op over het geheime overlegcircuit tussen politici. In dit niet voor burgermansoren bestemde overleg tussen de elite politici van Nederland wordt van alles  afgekletst en uitonderhandeld. Landelijk bekend in dit verband is de commissie ‘stiekem' uit de tweede kamer. Het geheime overleg tussen fractievoorzitters van landelijke partijen over binnenlandse veiligheidszaken vindt in die commissie plaats.

Lang heeft de SP om principiële redenen haar poot stijf gehouden om te weigeren aan dit stiekeme overleg deel  te nemen. Maar de SP is deze week gezwicht en neemt met ferme tegenzin toch plaats in de clup van geheime zaken. Jammer dat de SP er zo lang over deed om te zwichten want daardoor zijn veel zaken die de stiekeme inkijkoperaties bij de SP en de individuele SP aanhang betroffen aan haar waarnemingen ontgaan. Ik was er nimmer bij en kan het dan ook alleen maar uit speculatieve bron waarmaken, maar reken maar dat de SP de afgelopen jaren bespioneerd is tot op het bot. Of het geheimhouden van bespioneerde SP-ers en hun  geheimen hoeft nu niet meer (alles is al bekend en de partij is tot in de hoogste kringen geïnfiltreerd) of er bestaat inmiddels een tweede nog geheimere commissie stiekem waarin alleen  partijen die de regenten van Nederland herbergen zijn toegelaten. Ik houd het al speculerend  maar even op het laatste.

In plaatsen waar de PvdA het lang voor het zeggen had is vaak ook zo'n geheimhoud cultuur waarneembaar. Niet helemaal zonder reden wordt PvdA vaak als afkorting van Partij van de Acherkamertjes gezien. Niet echt fair want de PvdA erfde het achterkamertjesoverleg ook maar van de overgeleverde christelijke bestuurscultuur. Maar eerlijk is eerlijk de partij zorgde goed voor de erfenis, net zoals nu de SP blijk geeft dit estafette stokje te kunnen overnemen.

In Amsterdam klaagde de gemeenteraad recent dat er teveel stukken geheim worden gehouden. Burgemeester Cohen kon niet anders dan na beoordeling van de feiten toegeven dat dit waar is. PvdA-wethouder Gehrels spant de kroon. Haar motto is heel toepasselijk: ‘hoe transparanter, hoe charmanter'. Snel worden er excuses verzonnen. Natuurlijk zijn het weer de ambtenaren die te snel het predicaat geheim op stukken plakken. Niks makkelijker dan de dienstbodes van de politieke bestuurders de zwarte piet toe te spelen. Die kunnen zich alleen publiekelijk verdedigen met daarbij de vrees hun baan te verliezen. Uit een recent onderzoek van de minister van Binnenlandse Zaken PvdA minister Ter Horst lijkt dat de  meest ambtenaren weinig vertrouwen hebben in het kunnen melden van integriteitschendingen binnen de werksfeer. Als een politiek bestuurder liegt dan is dat een integriteitschending en een ambtenaar zou daarmee toch een kant op moeten kunnen om dat aan de kaak te stellen. Maar vaak blijkt juist de geheimhouding rond de meldclubjes voor dit soort integriteitschendingen zo lek als een mandje. Veel ambtenaren lieten dan ook in het onderzoekje van mevrouw Ter Horst  weten niets te zien in meldingen via integriteitprocedures.  Mevrouw Ter Horst zou er wat op verzinnen, maar na die belofte ontstond er een oorverdovende stilte. Ondertussen was de vrees bij de potentiële over integriteit klagende ambtenaren er natuurlijk weer wel even in gezet.

PvdA wethouder Lodewijk Asscher gaf een wat chiquere draai aan het verhaal. Volgens hem ligt het soms ook aan de manier waarop iets in het automatiseringssysteem is ingevoerd. Bij deze bestuurders komt niet eens het besef op dat het ook wel eens aan henzelf zou kunnen liggen, dat vind ik heel verontrustend want dat betekent dat de duistere praktijken gewoon worden voortgezet.

In Purmerend is door toedoen van de Stadspartij veel achterkamertjespolitiek en onnodige geheimzinnigdoenerij uitgebannen. Via mijn beeldbuis zag ik hoe deze partij fel van leer trekt tegen alle pogingen om deze oude cultuur in Purmerend sluipenderwijs weer in te voeren. Volgens de Stadspartij was op slinkse wijze aan een concept reglement, dat het overleg tussen fractievoorzitters regelt, als vanzelfsprekende taak toegevoegd dat hierbij zaken in vertrouwelijkheid aan de orde kunnen komen. Zelfs ik kon bedenken dat je zo in 'vertrouwelijkheid' van alles, ook per ongeluk,  kunt bespreken.  Bijvoorbeeld om uit haastredenen gemeentelijke dingen te doen, zonder behoorlijke behandelwijze en daarover dan aan het bestuur geen moeilijke vragen te stellen. Ik verzin zo maar een paar zaken in dit verband zoals: het zonder bouwvergunning plaatsen van een parkeergarage op of nabij de Koemarkt, het opslaan van allerlei grond op de begraafplaats, het plaatsen van een urnenmuur op een andere begraafplaats en er maar meteen een strooiveld ook aan toevoegen. Ik verzin maar wat maar sluit tegelijkertijd niets uit. Gelukkig wil de Purmerendse raad, onder aanvoering van de Stadspartij, niet terug naar de oude geheimschrijverij en achterkamertjespolitiek.

Opmerkelijk in dit verband was wel de openhartigheid waarmee de Purmerendse PvdA fractievoorzitter Jos Lutz in het Gezinsblad verslag deed van een autotochtje in de wagen van Stadspartij-fractievoorzitter Ernst Ankersmit. Ik begreep dat er vrijelijk en openhartig werd gekeuveld tussen de heren in het autootje van Ankersmit. Jos Lutz citeerde Ankersmit uitvoerig. Of hij was zelf verder stil of hij hield de eigen betogen uit de pers, onder het motto ‘wie schrijft bepaalt'. Ik ben benieuwd of Ankersmit binnenkort met citaten van Lutz ook de publiciteit zal zoeken uit dit autootjesoverleg.

Klik hier voor de column in het Gezinsblad.

 

Geschreven door de redactie van de Stadspartij | 10 april 2009

Vergaderen in Nederland kost in tijd 30 miljard euro per jaar. Deze uitspraak deed professor Peter Vink van de Nederlandse Organisatie voor toegepast-natuurwetenschappelijk onderzoek (TNO) in november 2008. En Nederland vergadert wat af, op het werk, bij de vereniging en in de politiek, zowel op nationaal als op lokaal niveau. Agendapunten komen op meerdere momenten aan de orde en alle partijen willen iets zeggen over de punten. Hierdoor treden veel politici telkens in herhaling en duren vergaderingen, en daarmee het politieke proces, veel langer dan eigenlijk nodig is.

De afgelopen jaren heeft de gemeenteraad van Purmerend druk gediscussieerd over de manier van voorbereiden van vergaderingen. In 2006 koos de raad om de vergaderingen voor te bereiden in zogenoemde raadsfora, waar niet een raadslid de voorzitter van was, maar een externe, dus iemand die niet ambtelijk of politiek betrokken is bij Purmerend. De raad hoopte hiermee de vergaderingen efficiënter te kunnen voorbereiden. In 2009, dus bijna drie jaar na de invoering werd het model afgeschaft, op last van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en werden de oude, vertrouwde commissies deels in ere hersteld.

Vanwaar deze commotie en waarom heeft het allemaal zo lang moeten duren? Oud-fractielid Evan Persijn schreef er een essay over in het kader van zijn rechtenstudie. In zijn stuk stelt hij de vraag of de raadsfora nu wel legitiem waren of niet.

Klik hier voor het complete stuk.

---

Geschreven door Evan Persijn | 10 april 2009

"Vergaderen in Nederland kost in tijd 30 miljard euro per jaar." Deze uitspraak deed professor Peter Vink van de Nederlandse Organisatie voor toegepast natuurwetenschappelijk onderzoek (TNO) in november 2008. En Nederland vergadert wat af, op het werk, bij de vereniging en in de politiek, zowel op nationaal als op lokaal niveau. Agendapunten komen op meerdere momenten aan de orde en alle partijen willen iets zeggen over de punten. Hierdoor treden veel politici telkens in herhaling en duren vergaderingen, en daarmee het politieke proces, veel langer dan eigenlijk nodig is.

Efficiënt vergaderen

Veel gemeenten willen efficiënter vergaderen dan ze nu doen of dan ze tot voor kort deden. De afgelopen jaren hebben veel gemeenteraden die stap genomen en hebben hun bijeenkomsten zó georganiseerd dat zij efficiënter kunnen vergaderen. Zo ook de gemeenteraad van Purmerend. Tot de gemeenteraadsverkiezingen van 2006 werden de voorbereidende raadsvergaderingen gevoerd in zogenoemde raadscommissies, maar na de verkiezingen koos de raad ervoor om de raadsvergaderingen voor te bereiden in raadsfora. De reden hiervan was dat de raad hoopte dat met ‘externe' voorzitters vergaderen efficiënter zou zijn dan met traditionele voorzitters, leden uit de raad.

Wet dualisering gemeentebestuur

In 2002 is de Wet dualisering gemeentebestuur in werking getreden. De belangrijkste wijzigingen die deze wet met zich meebracht waren dat volgens artikel 13 van de Gemeentewet (Gemw), anders dan in het monistisch stelsel, wethouders geen zitting meer hadden in de gemeenteraad en dat de raad wordt bijgestaan door een raadsgriffier (art. 107 Gemw). In 2005 vond de evaluatie van de duale werkwijze in Purmerend plaats. Een van de conclusies uit de evaluatie was dat de eerder gemaakte afspraken om de discussies in raadscommissies tussen raadsleden en collegeleden te verbeteren onvoldoende uit de verf zijn gekomen. Dit was reden voor de raad om hardop na te gaan denken over de vorm van de raadscommissies.

Art. 82 Gemeentewet

Volgende de Gemeentewet kan de raad "raadscommissies instellen die de besluitvorming van de raad kunnen voorbereiden en met het college of de burgemeester kunnen overleggen" (art. 82 lid 1 Gemw). Een raadcommissie heeft een lid van de gemeenteraad als voorzitter (art. 82 lid 4 Gemw). Verder heeft een raadscommissie enkele rechten die een gemeenteraad ook heeft, zoals strafrechtelijke immuniteit (art 82 lid 5 jo. art. 22 Gemw), het recht om achter gesloten deuren te vergaderen (art. 82 lid 5 jo. art. 23 lid 3 Gemw) en de geheimhoudingsplicht (art. 82 lid 5 jo. art. 25 lid 1 Gemw).

Situatie in Purmerend vanaf 2006

Na de verkiezingen van 2006 besloot de raad, op basis van de resultaten van de evaluatie van de duale werkwijze in Purmerend, geen raadscommissies volgens de Gemeentewet in te stellen, maar zogenoemde raadsfora. Het verschil met de raadscommissie is dat het raadsforum een voorzitter heeft die geen deel uit maakt van een bestuursorgaan van de gemeente Purmerend en die ook niet werkzaam is onder de verantwoordelijkheid van het gemeentebestuur. De voorzitter is dus alleen voorzitter van het raadsforum en is geen raadslid van de gemeente Purmerend. De forumvoorzitter heeft als belangrijkste taken de voorbereiding van de forumvergaderingen (samen met de forumgriffier en de desbetreffende leden van het college van B&W, ook wel het ‘agenda-overleg' genoemd) en het leiden ervan. De gemeenteraad hoopte hiermee dat, door de externe voorzitters, de vergaderingen efficiënter konden verlopen. Externe voorzitters kunnen bijvoorbeeld professionele voorzitters zijn. Verder heeft een externe voorzitter geen politieke kleur, in tegenstelling tot voorzitters uit de raad. Een raadsforum is zoveel mogelijk ingericht als een traditionele raadscommissie, maar omdat de raadsfora geen voorzitter hebben uit de raad, voldoen deze niet aan art. 82 lid 3 Gemw. Vandaar dat men spreekt van raadsfora in plaats van raadscommissies.

Raadsfora

Na het zomerreces van 2006 kwamen de raadsfora voor het eerst bijeen. De raad koos voor drie raadsfora die de raadsvergaderingen moesten voorbereiden: het forum Samenleving behandelt de stukken over welzijn, sociale zaken, onderwijs, sport en cultuur. Het forum Stedelijke Ontwikkeling en Beheer bereidt de stukken voor die gaan over stadsontwikkeling, bouwen en wonen, verkeer en vervoer, economische zaken en milieu. De overige zaken, zoals algemeen bestuur, veiligheid en juridische zaken komen in het raadsforum Algemene Zaken aan bod. De raadsfora vergaderen elke eerste, tweede en derde donderdag van de maand en geven een advies aan de raad over de voorgelegde besluiten. De laatste donderdag van de maand neemt de raad een besluit over de voorbesproken stukken. Naast de raadsleden zitten in de raadsfora ook fractieassistenten. Fractieassistenten zijn leden van een partij die, net als raadsleden de vergaderingen voorbereiden. Zij hebben echter geen stem in de raad, maar kunnen wel als woordvoerder optreden namens de fracties om een standpunt te verdedigen. Fractieassistenten zijn de personen die op de kieslijst stonden, maar niet gekozen zijn in de raad. Verder moet een fractieassistent voldoen aan de eisen die de Gemeentewet stelt in art. 10 (ingezetene van de gemeente, minstens 18 jaar, enz.) en art. 13 (geen onverenigbare functies). 

Bezwaren tegen fora

In november 2006 besloten enkele raadsfracties uit de gemeenteraad van Purmerend een verzoek bij de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties (BZK) in te dienen tot vernietiging van het besluit van de gemeenteraad om raadsfora in te stellen. Ze vonden dat het besluit dat de raad had genomen, het vaststellen van de het ‘Reglement van orde voor de raadsfora', in strijd was met de Gemeentewet. Omdat de fora geen voorzitter uit de raad hadden, was het besluit om op deze manier raadsfora in te stellen in strijd met art. 82 Gemw. De fracties vonden dat als een overheidsorgaan als de gemeenteraad zich niet aan de wet houdt, deze het functioneren van de democratie ondermijnt.

Een andere reden om het besluit van de raad voor vernietiging voor te dragen was dat de deelnemers aan de vergaderingen, de raadsleden en fractieassistenten, geen immuniteit genieten tegen rechtsvervolging voor hun uitspraken. Een raadslid kan niet vervolgd worden voor uitspraken die hij tijdens een raadsvergadering doet (art. 22 Gemw). Omdat de raadsfora niet onder de Gemeentewet vallen, geldt de strafrechtelijke immuniteit niet voor de leden van de fora. Volgens de bezwaarmakende fracties is het "essentieel voor het functioneren van de democratie dat deelnemers aan een vergadering datgene kunnen zeggen wat ze nodig vinden zonder vrees voor vervolging." Volgens art. 268 Gemw kan een besluit van de raad bij koninklijk besluit worden vernietigd, bijvoorbeeld als een raadsbesluit in strijd met de wet is. De raad dient dan vervolgens een nieuw besluit te nemen, waarbij het koninklijk besluit in acht moet worden genomen (art. 281 Gemw).

Eerste reactie ministerie van BZK

In april 2007 ontving de raad een reactie van het ministerie van BZK. De minister van BZK, mevrouw G. ter Horst, zag geen aanleiding om het besluit van de gemeente Purmerend direct voor schorsing of vernietiging voor te dragen bij de Kroon, maar vond wel dat de raad de status van de raadsfora moest herzien en het Reglement van orde voor de fora moest heroverwegen. De reden hiervan was dat de fora een "buitenwettelijk karakter" hebben gezien het feit ze niet voldoen aan de eisen van art. 82 Gemw. Ook ontbreekt volgens de minister de door de Gemeentewet geboden bescherming, zoals de onschendbaarheid van de leden van de fora (art. 22 Gemw), het recht op geheime vergaderingen (art. 23 lid 3 Gemw) en om de leden geheimhouding op te leggen (art. 25 lid 1 Gemw).

De Purmerendse gemeenteraad baseerde haar besluit op de eerste zin van art. 82 lid 1 Gemw. Deze bepaalt dat de raad een raadscommissie kan instellen die de besluitvorming van de raad voorbereidt. De raad heeft deze kan-bepaling opgevat als een mogelijkheid om de raad voor te bereiden door middel van een raadscommissie. Als de raad geen raadscommissie instelt, kan de raad ook een ander orgaan instellen om de raadsvergadering voor te bereiden. De minister zegt echter dat de betekenis van het woord kan gezien moet worden als niet-verplichtend. Ook uit kamerstukken blijkt dat als de raad geen commissies instelt, alle stukken plenair behandeld dienen te worden, oftewel met een voltallige raad. Als de raad kiest voor de instelling van commissies ter voorbereiding van zijn besluitvorming, moet deze ingericht worden aan de hand van art. 82 Gemw, dus met een voorzitter uit de raad zelf.

Volgens de minister is het vanzelfsprekend dat gemeenten de Gemeentewet volgen bij het instellen van commissies. Dit vraagstuk is bij het ministerie dan ook nooit eerder aan de orde gekomen. Daarom liet de minister het aan de raad zelf over om het reglement van orde van de raad te herzien in plaats van het besluit voor te dragen voor schorsing of vernietiging.

Tweede reactie ministerie van BZK

Toch was de raad niet van plan om het reglement van orde aan te passen aan de Gemeentewet, en dus zonden de eerder genoemde raadsfracties in juni 2008 opnieuw een brief naar het ministerie van BZK om het besluit om de raadsfora in te stellen voor te dragen voor vernietiging. De staatssecretaris van BZK, mevrouw A. Bijleveld, vond dat de argumenten die genoemd zijn in de vorige brief van het ministerie nog steeds steekhoudend zijn. De raadsfora zijn niet legitiem, omdat zij niet voldoen aan de in de Gemeentewet gestelde eisen. Verder wijst de staatssecretaris dit keer op de taken van de externe voorzitter. De voorzitter van een raadsforum of raadscommissie draagt actief bij aan de agendavorming van de vergadering. De forumvoorzitter heeft volgens de staatssecretaris dus de mogelijkheid "om de discussie en de besluitvorming in geval van voorbereiding van de raadsvergadering te sturen". Zij vindt deze invloed dusdanig groot dat de voorzitter van het forum een democratische legitimatie moet hebben, oftewel moet zijn gekozen door het volk. Een externe voorzitter is benoemd door het Presidium (dagelijks bestuur van de raad) en is daarmee niet gekozen door het volk.

Voordracht tot vernietiging

De staatssecretaris wil het besluit om raadsfora in te stellen alsnog voordragen voor vernietiging door de Kroon. Wel heeft ze de gemeenteraad tot 1 maart 2009 de gelegenheid gegeven om in overleg te treden over het voornemen van de staatssecretaris. De staatssecretaris gaf de raad hierbij twee opties: of het reglement van orde voor de raadsfora wordt zó aangepast dat een forum niet meer de raadsvergadering voorbereidt. Hiermee is het raadsforum niet meer een vergadering in de zin van art. 82 Gemw. Als dit niet haalbaar is, moeten weer raadsleden als voorzitter aangewezen worden en moet het reglement van orde zo worden aangepast dat het voldoet aan art. 82 lid 3 van de Gemeentewet.

Oplossing gemeenteraad

Tijdens een overleg tussen alle fractievoorzitters en de griffier eind januari 2009 is het besluit genomen om de laatste keuze van de staatssecretaris uit te voeren. De drie raadsfora krijgen een voorzitter uit de raad , die de agenda van de raad voorbereidt en die de vergaderingen voorzit. Het voorzitten van vergaderingen blijft echter beperkt tot het openen en het sluiten van de vergaderingen. Direct na het openen van de forumvergaderingen zal de voorzitter het gesprek laten leiden door een onafhankelijke gespreksleider. Deze gespreksleiders waren tot januari 2009 de externe forumvoorzitters. Met deze maatregel hoopt de gemeenteraad dat de raadsfora alsnog voldoen aan de in de Gemeentewet gestelde eisen.

Andere gemeenten

Ook andere gemeenten experimenteren met nieuwe vormen van vergaderen. In Almere hanteren ze vanaf 2004 zogenoemde politieke markten. Het stelsel van commissievergaderingen en raadsvergaderingen is hier afgeschaft. De raadsleden komen elke donderdag bijeen en bespreken de punten die op dat moment aan de orde zijn. Het begin van de avond staat in het teken van voorbereiden van de besluitvorming. In allerlei ruimten op het stadhuis vinden verschillende kleine commissievergaderingen plaats. Raadsleden zijn voor burgers makkelijk te benaderen als zij van de ene naar de andere vergadering lopen. "Ontmoeten en elkaar gemakkelijk aanspreken is een belangrijk onderdeel van de Politieke Markt", zegt de gemeente Almere. In de wandelgangen kun je als burger of als organisatie de raadsleden overtuigen van een bepaald standpunt, vóórdat ze er een besluit over nemen. De punten die aan het begin van de avond voorbereid zijn, worden aan het eind van de avond afgerond in een plenaire bijeenkomst. Daar worden de besluiten genomen door de gemeenteraad.

Het voordeel van dit systeem is dat er tijdens de besluitvormende fase (plenaire gedeelte aan het eind van de avond) alleen de discussiepunten nog besproken worden. Er wordt niet meer diep ingegaan op de punten. Slechts de tegenstellingen komen naar voren. In het plenaire debat worden de tegenstanders overtuigd om toch vóór het voorstel te stemmen en worden alleen die argumenten genoemd die strijdig met elkaar zijn. Ook gemeenten als Haarlemmermeer en Apeldoorn hebben dergelijke politieke markten ingesteld. In Purmerend wordt voorlopig het stelsel van raadsfora aangehouden, maar dan met een voorzitter uit de raad.

Hervorming art. 82 Gemeentewet

Eind februari 2009 heeft de raad drie commissievoorzitters en twee plaatsvervangende voorzitters benoemd vanuit de gemeenteraad. Zij zijn, nadat zij klaargestoomd zijn voor het voorzittersschap, in april in functie getreden. De vraag is hoe lang art. 82 van de Gemeentewet in deze vorm in stand moet blijven. Volgens het ministerie van BZK voldoet dit wetsartikel nog steeds aan de huidige normen. De voorzitter van de commissie die de raadsvergadering voorbereidt, moet een raadslid zijn en niet iemand van ‘buiten'. Maar als gemeenten hun vergaderingen efficiënter willen laten verlopen, bestaat de kans dat ook zij gaan twijfelen aan dit wetsartikel.

Ook organisaties als Gemeenteraad.nl beginnen te twijfelen aan de stikte wijze van het hanteren van artikel 82 Gemeentewet, die alleen regels stelt omtrent commissies en niet rond politieke markten, carrousels en fora. In een brief in de Tweede Kamer roepen zij dan ook op om "de alternatieve modellen dezelfde positie te geven als de raadscommissies ex artikel 82 Gemeentewet."

Evan Persijn

Geschreven door Meander | 04 april 2009

Het Verdrag van Malta, ook wel Conventie van Valletta genoemd, beoogt het cultureel erfgoed dat zich in de bodem bevindt beter te beschermen. Het gaat bijvoorbeeld om grafvelden, gebruiksvoorwerpen en resten van woningen. Niet altijd weten archeologen precies waar dit soort erfgoed zich in de bodem bevindt. Ook worden archeologen vaak laat bij de ontwikkeling van plannen betrokken. Hierdoor wordt de aanwezigheid van archeologische waarden vaak pas ontdekt als projecten, zoals de aanleg van wegen of stadsvernieuwing, al in volle gang zijn. Op 1 september 2007 trad de wet op de archeologische monumentenzorg in werking. Hiermee worden de uitgangspunten van het Verdrag van Malta binnen de Nederlandse wetgeving geïmplementeerd. De wet regelt de bescherming van archeologisch erfgoed in de bodem, de inpassing ervan in de ruimtelijke ontwikkeling en de financiering van opgravingen: ‘de veroorzaker betaalt'.

Hieraan moest ik het eerst denken toen ik de verwikkelingen rond de ‘ontdekking' van het Ursulenklooster op de Koemarkt las.
Kern van de wet is dat er gedegen archeologisch onderzoek plaatsvindt als aanwijzingen daartoe nopen alvorens de ruïnes nog verder te verruïneren om plaats te maken voor nieuwbouwwerken. En er waren aanwijzingen dat de Koemarkt een archeologische vindplaats is. Zo stelt  Jan Dekkers, bestuurslid van de vereniging Historisch Purmerend en lid van de AWP, dat hij verheugd is met de vondsten, maar op zich niet verrast. 'We wisten dat het klooster in Purmerend heeft gestaan, maar hebben nooit weten te achterhalen waar het nu precies gesitueerd was. In oude documenten wordt gesproken over het klooster aan de Nieuwe Koestraat, maar die bestaat nu niet meer en daardoor werd het erg lastig om te achterhalen waar het klooster stond.'

Ook in historische berichten wordt het klooster genoemd
'In 1572 werd ook het Urselenklooster slachtoffer van de Beeldenstorm. In 1572 kwam de stad aan de zijde van de Prins (Willem van Oranje). "Sonoy met zijn rooversbende trok de stad binnen en vernielde alles wat den Katholieken heilig en dierbaar was", schrijft de katholieke Verhoofstad in zijn boek "Geschiedenis van Purmerend". Het gebouw werd compleet verwoest. In 1603 besloot het stadsbestuur van Purmerend dat er op de kloosterwerf niet meer gebouwd mocht worden. De markt bloeide in die periode al en het vrijgekomen terrein werd benut ten behoeve van de veemarkt. De resten van het Ursulenklooster werden onder de Koemarkt begraven. En dat is vandaag de dag eigenlijk nog steeds zo.

Het was dus bekend dat er zich historisch belangwekkende archeologische resten op de Koemarkt bevinden. En toch werden de graafmachines er zonder archeologisch vooronderzoek, zonder enige beperking op los gelaten. Het gemeentebestuur van Purmerend gedraagt zich daarbij alsof zij de klus van de rovende bende watergeuzen van Sonoy nu nog even wil klaren. Je zou haast gaan denken dat hierbij zelfs een strijd tussen de huidige stadsbestuurders met een protestantse achtergrond en een katholieke achtergrond nog een rol speelt.

De zelfbenoemde stadshistoricus Vincent Nijenhuis is blij dat er 48 uur de tijd werd gegeven door de wethouders Engels en Krieger om nog even naar de resten te kijken. De archeologische werkgroep eiste ondertussen niet de naleving van het ‘Verdrag van Malta' en rommelde in de beschikbare 48 uur maar wat onprofessioneel aan met de archeologische resten. Door de opstelling van de wethouders, de stadshistoricus en de archeologische werkgroep begrijp ik nu ook beter hoe het komt dat ‘t Stadje zo'n uitgewoonde indruk maakt.

Er is zeker de afgelopen decennia maar raak gesloopt en gebouwd. Dit kon gebeuren vanwege de volstrekte afwezigheid van plaatselijke ‘edelen en notabelen', de natuurlijke rentmeesters van historische have en goed. Zie wat er bij de Kalversteeg is gebeurd, zie de parkeergarage op de Schapenmarkt die misplaatst het Lammetje is gedoopt. En natuurlijk het monument van vernielzucht het Eggertcentrum. Of het met de nu nog omgeploegde Koemarkt vanaf 2010 nog goed gaat komen waag ik te betwijfelen. Maar het gemeentebestuur kan altijd de handen nog in onschuld wassen en zich op het standpunt stellen: het was de keuze van de burgers en die hebben we, zij het met haastige spoed, uitgevoerd.

Het CDA stelt nu voor om bij wat nog enigszins historisch is verklarende bordjes te plaatsen. Beter zou zijn bordjes te plaatsen met daarop: "hier stond....."

Geschreven door Meander | 28 maart 2009

‘Piet Snot' verliet samen met de andere ganzen de door hen verfoeide ondemocratische poel des verderfs. Aan jarenlang snateren en gakken kwam een tussentijdse apotheose met deze demonstratieve aftocht. De andere eenden en waterkippetjes in de poel zagen dit spektakel meewarig aan en gingen over tot de orde van de dag.

De vele Jan Doedels uit het dorp, die met steeds meer Jan Doedels met broodkruimels aan de poel hun bijval aan het gesnater getuigen, zijn verdeeld in hun menig over dit toneelstukje van Piet Snot en aanhang. Of ze Piet Snot en gansgenoten zullen volgen naar zijn nieuwe zwemvijver heerst verwarring. De dorpskrant ‘Het Telegram'dat altijd wel brood ziet in de ganzen borrelpraat is het meest kritisch. ‘Weglopen Piet Snot theatraal en fout', kopt de krant.

Hopelijk is de krant ineens wakker geworden wat de ganzen, als ze in de meerderheid zouden zijn, wel eens  zouden kunnen aanrichten. Niet zij zouden dan de poel dienen te verlaten, nee ze zouden de andere eenden en ook de Jan Doedels uit hun domein jagen. Eigen grondwettelijke ganzenregels opstellen en alles wat geen gans is of zich tot het ganzendom bekeert (en zo de tweederangs ganzensatatus krijgt) uit de poel en dorp verjagen. Precies volgens het scenario dat George Orwell beschrijft in zijn meesterwerk Animal farm.

In Nederland is al een tijdje inhoud niet meer belangrijk maar uiterlijk. Emoties bespelen is een belangrijker wapen geworden in de strijd om de macht dan de geest verrijken. Piet Snot heeft dat feilloos door. Nederlanders zijn goed in het oordelen en veroordelen, maar slecht in het beoordelen van zaken. Vooral als het een ander  -de ander- betreft, slippen de remmen steeds vaker door.

Het bericht van de Stadspartij over het ‘snoepreisje' van Purmerendse politic naar Jihlava, maakte in heel Nederland de frustraties en agressie dan ook los. Onder de digitale krantenartikelen werd door velen het zwaard gelegd over de Purmerendese geldverspillers. Maar de grootse grap is dat die toch gewoon naar Jihlava gaan. In de volle overtuiging daar hard werk te moeten verrichten zoals ik in mijn vorige column al betoogde. De warmeTsjechische volksaard en de opwindende tonen van een concert van Gustav Mahler zal ze nog lang heugen hoop ik.

Praatjesschrijver Jos Lutz van de PvdA probeert ondertussen de aandacht te verleggen. De kritiek op de mede door zijn partij met een truc opgelegde lastenverzwaring voor de Purmerendse burgers is niet mals. In de kritiek op het ‘snoepreisje' wordt dat door velen in een beweging dan ook neergesabeld. Het Gezinsblad plaats periodiek een verhaaltje van Lutz en daarin greep hij de kans om te zeggen dat zijn partij (en de andere boosdoeners) door de gemeentelijke accountant met de rug tegen de muur waren gezet. In een feitelijk onjuiste opsomming van redenen tot lastenverzwaring -dus gelogen- verdedigt hij zich dat hij en zijn partij niet anders konden.

Chris Zandvoort (GroenLinks) maakte in een open brief al gehakt van de leugentjes van Jos Lutz. Hij doet dat vriendelijk onder de openingswoorden: ‘Beste Jos'. Maar Jos is helemaal niet zo best. Hij laat in zijn gelogen weergave van de waarheid een duistere kant van zijn persoon zien. Liegen mag van hem als het de politieke zaak dient. Bij Jos zijn niet de normen en waarden in de politiek maatgevend maar zoals Koot en Bie eens treffend stelden: de wormen en maden.

Ondertussen wordt zo de Purmerendse politiek wel steeds interessanter. De beroemde Italiaanse filmregisseur Frederico Fellini werd gebiologeerd door mensen die leugens en onwaarheden, alsof het de grootste waarheden zijn, rondstrooien. ‘De leugen is interessanter dan de waarheid', is een gevleugelde uitspraak van hem. Hij maakte er ook zijn levensmotto van; Fellini: ik ben een geboren leugenaar (Fellini: ‘sono un gran bugiardo').

La dolce vita aan de Where!

Geschreven door Meander | 21 maart 2009

Minister Piet Hein Donner lanceerde kort geleden zijn persoonlijke ministeriele missie. Hij maakt er zich sterk voor om zo snel mogelijk te regelen dat iemand die werkeloos is na 1 jaar elke baan moet accepteren die maar beschikbaar is. Donner ontpopt zich zo als de rechtgeaarde Calvinist: "wie niet werkt zal niet eten".  Minister Donner is zo zijn tijd eigenlijk wel vooruit. Welgeteld een jaar. Volgend jaar worden er namelijk weer vele nieuwe wachtgelders toegevoegd aan het leger werkloze politici. Eerst zijn er binnenkort nog Europese parlementsverkiezingen die nieuwe wachtgelders zullen opleveren; volgend jaar zijn er verkiezingen voor de gemeenteraden die een schare van rechthebbende ex-wethouders zal opleveren. De wachtgeldlijsten zijn van oudsher al welgevuld met vertegenwoordigers van deze zichzelf noemende semi- en professionele beroepsgroep.

De bekendste van de afgelopen weken  is wel de ( nog steeds!) burgemeester van Den Helder, Hulman. Deze heeft ook nog wachtgeldaanspraken als ex-wethouder van Rotterdam. Binnenkort krijgt hij op voorspraak van Commissaris van de Koningin van Noord-holland, Harry Borghouts, een gouden handdruk van pak ‘m beet zes ton. Althans zo leg ik de door hem voorgestelde koop van de villa van Hulman door Den Helder uit.  Al die werkloze ex-politici zullen in ieder geval na een jaar aan de bak moeten als ik Donner goed begrijp. Gelooft u het? Het zal wel bij een plannetje blijven, leer mij die politici kennen die erover moeten beslissen.

Ophef over een reisje van Purmerendse politici naar Jihlava. Aan de rivier de Jihlava - vroeger Igel/Iglawa - ligt de middeleeuwse stad Jihlava, het oudste centrum van mijnbouw onder Boheemse kroon. Jihlava, een nu wat treurige provinciestad in het Moravische deel van het land, zo'n 130 kilometer ten zuid-oosten van Praag, heeft haar beroemdste zoon -Gustav Mahler- eindelijk herontdekt. Verhalen over Mahlers eerste stappen in de muziek zijn er legio en ze worden in Jihlava allemaal breed uitgemeten. Geboren is hij er niet, maar hij heeft er wel zijn jeugd doorgebracht.

Het is een stad die ook enkele opmerkelijke raakvlakken met Nederland heeft. Hier zag rijkscommissaris Seyss-Inquart het levenslicht. En het is de eerste plaats in Oost-Europa waar Albert Heijn na de val van het communisme een supermarkt begon.
En... Purmerend heeft er om de een of andere onverklaarbare reden een stedenband mee.

Enkele gemeenteraadsleden opperden kortgeleden het idee om de banden maar weer eens aan te halen. Mijn altijd betrouwbare bron vertelde me dat in het begin nog werd geopperd om dit voor eigen rekening te doen. Maar dat idee werd snel verlaten. De discussie of de partners mee mochten (voor eigen rekening) werd gesmoord. Het gerucht gaat dat daardoor wel potentiële kandidaten afvielen. Een pleidooi om de fractieassistenten ook, als een soort ‘beloning voor onbetaalde diensten', mee te laten gaan werd gehonoreerd. U leest wel de diepgang in de politieke discussie in Purmerend kent onverwachte dimensies. De groep van mogelijke stedenbanders bereikte daarmee een omvang van ca. 50 mensen.

Natuurlijk waren er meteen ook tegenstanders van de reis. De Stadspartij liep daarin voorop. En haalde het landelijk nieuws met het verfoeien van wat werd betiteld als snoepreisje. Maar is het wel een snoepreisje? Uiteindelijk schreef namelijk maar een handjevol Purmerendse parlementariërs zich in voor de reis. Niet zelf, maar via de gemeentelijke woordvoerder lieten ze verontwaardigd en aangebrand weten het helemaal geen snoepreisje te vinden. ‘Er moet van 's morgens vroeg tot 's avonds laat hard worden gewerkt.' Geen toeristische uitstapjes en braspartijen, maar ingewikkelde gesprekken voeren en de cultuur daar opsnuiven dat is de opgave.

Zo bezien is het inderdaad geen snoepreisje. Wie de Tsjechen kent, weet dat de hartelijkheid er nu niet bepaald afdruipt. Nog kort geleden was Jihlava de voornaamste stad van een Duitssprekend gebied. Maar de communisten hebben dat verkeerde taalgebruik uitgeroeid. Dus probeer ze nu maar eens zonder tolk te verstaan. Een concert bezoeken waar muziek van Mahler wordt gepresenteerd is, fijnproevers daargelaten, voor velen een beproeving. Nee een snoepreisje is het zo bezien zeker niet.

"In 't sweet uwes aenschijns sult gy broot eten," past wel goed als beproeving in dit Calvijn jaar voor de Purmerendse avonturiers.

Geschreven door Bert Meulenberg | 14 maart 2009

Medio februari 2009. De kranten en nieuwsdiensten bestoken de Nederlandse bevolking met sombere berichten. Massaontslagen, krimpende arbeidsmarkten, bedrijven in problemen kortom niets wordt ons bespaard. De economieën lopen wereldwijd met grote sprongen achteruit. Staatsschulden stijgen tot niet te bevatten hoogtes. Vele mensen verliezen of vrezen voor hun baan. Ook in Purmerend werpen sombere wolken hun schaduw vooruit.

Maar ziedaar een lichtpunt, er komt een uitnodiging onze e-mailbox binnen. Wat een verrassing, er wordt een werkbezoek georganiseerd voor het college, de gemeenteraadsleden en de  fractieassistenten van Purmerend aan onze zusterstad Jihlava in Tsjechië. De coalitiepartijen PvdA, CDA, VVD, AOV en ook D66 hebben toegezegd mee te gaan. De reis gaat over drie dagen in de maand mei, per bus naar schiphol en vandaar per vliegtuig naar Tsjechië. De kosten zijn voor de gemeente. De Dikke Van Dale geeft aan het woord werkbezoek de verklaring: bezoek van een overheidspersoon om kennis op te doen, overleg te plegen, enz. Zou de oplossing voor de crisis uit Tsjechië komen? De Stadspartij vraagt zich dit af. Wel zijn we zeer benieuwd welke reddingsplannen er voor de Purmerendse economie en werkgelegenheid zullen worden gepresenteerd na dit bezoek.

Maar deze excursie, sorry werkbezoek, is natuurlijk op de toekomst gericht en niet bedoeld als gelegenheid om de zinnen even te verzetten in deze economisch roerige tijd. Je hebt het tenslotte al moeilijk genoeg als raadslid met alles wat er op je afkomt. Hoe dit uit te leggen aan de belastingbetalers, onze kiezers is van latere zorg. Veel voor de burgers belangrijke zaken worden ondertussen in de ijskast geplaatst met de woorden: "op dit moment is er geen mogelijkheid tot dekking van de kosten".

De Stadspartij heeft collectief besloten dat dit snoepreisje niet uit te leggen is aan onze kiezers. Wij zijn van mening dat dit werkbezoek geen voordelen oplevert aan bedrijfsleven en inwoners van Purmerend. Tsjechië is een mooi vakantieland en heeft zich ontworsteld aan de ontwikkelingsachterstand als voormalige Oostblok staat. Als wij dat willen bezoeken doen we dat op eigen kosten, bij voorkeur als toerist.

Bert Meulenberg